Mae Anna Nicholl AS wedi croesawu uchelgais eang Llywodraeth Cymru i gryfhau gwytnwch a chynaliadwyedd gwledig, ond mae’n rhybuddio bod angen i ffermwyr a chymunedau lleol fod yn rhan o’r gwaith o gynllunio’r manylion i sicrhau bod polisïau’n gweithio’n ymarferol – ar draws amaethyddiaeth, y system fwyd a’r economi wledig ehangach.
Yn ystod dadl yn y Senedd ar 23 Mehefin, cyfeiriodd Ms Nicholl at ei hymweliad diweddar â fferm yn Sir Benfro gydag Undeb Amaethwyr Cymru, gan nodi’r heriau sylweddol sy’n wynebu’r sector. Tynnodd sylw at ffermydd blaengar sy’n gweithio â Chyswllt Ffermio i leihau allyriadau, hybu bioamrywiaeth a chynyddu elw ar yr un pryd.
Wrth groesawu rhai o flaenoriaethau’r Llywodraeth – gan gynnwys mynd i’r afael â TB mewn gwartheg, diwygio NVZs a lleihau biwrocratiaeth – pwysleisiodd Ms Nicholl fod hyn yn rhoi “gobaith newydd” i’r diwydiant, a gofynnodd sut y bydd y Llywodraeth yn gweithio gyda ffermwyr wrth lunio manylion polisi.
Yn ei ymateb, nododd y Gweinidog Cabinet dros Gydnerthedd a Chynaliadwyedd Gwledig fod y Cynllun Ffermio Cynaliadwy yn cael ei fireinio yn seiliedig ar adborth, gyda phwyslais ar weithio gyda’r sector a sicrhau bod y system yn haws i’w ddefnyddio ac yn cynnig mwy o sicrwydd hirdymor.
Cyfeiriwyd hefyd at yr angen i gryfhau’r system fwyd a’r economi wledig fel rhan o’r weledigaeth ehangach. Fel y dywedodd Anna Nicholl MS:
“Mae’n amlwg bod angen newid i ymateb i’r argyfyngau hinsawdd a natur, ond mae’n rhaid i newid ddigwydd gyda’n cymunedau gwledig, nid gweithio yn eu herbyn. Nid ffermio yn unig sy’n bwysig yma – mae’n ymwneud â chadw ein system fwyd yn gryf, cefnogi busnesau lleol, a sicrhau swyddi yn ein hardaloedd gwledig.
Mae ffermwyr yng Ngheredigion a Sir Benfro eisiau gweld system sy’n deg, yn syml i’w ddefnyddio, ac yn rhoi sicrwydd ariannol gwirioneddol – tra hefyd yn mynd i’r afael â’r argyfwng natur a hinsawdd. Mae’n gadarnhaol clywed bod y Llywodraeth yn sôn am lai o fiwrocratiaeth a mwy o gyd-weithio. Edrychaf ymlaen at weld hynny’n cael ei weithredu.”